Լռության Մեղեդին և Լույսի Կանչը

Գլուխ 1. Անկյունի մեղեդին

Մեծ քաղաքի աղմկոտ փողոցներից մեկի անկյունում ամեն երեկո լսվում էր մի աննկարագրելի, բայց տխուր երաժշտություն։ Աննան էր՝ քսանամյա մի աղջիկ, ում աշխարհը սահմանափակվում էր իր հին ջութակով։ Նրա մատները վազում էին լարերի վրայով, բայց աչքերում կար մի այնպիսի կարոտ ու անորոշություն, որ անցորդները հաճախ կանգ էին առնում՝ ոչ թե պարզապես լսելու, այլ այդ տխրությունը զգալու համար։

Աննան սպասում էր։ Նա սպասում էր իր կյանքի ամենակարևոր մարդուն, ով սահմանին էր՝ զինվորական ծառայության մեջ, և այդ երկար ու անհանգիստ սպասումը քայքայում էր նրա հոգին։

Գլուխ 2. Անծանոթ ծերունին

Մի ցուրտ աշնանային օր, երբ քամին քշում էր դեղնած տերևները, Աննայի դիմաց կանգնեց մի ծերունի։ Նա ուներ երկար, ձյունաճերմակ մորուք և խորը, բայց զարմանալիորեն ջերմ աչքեր։ Նրա ձեռքին կար մի հին, մաշված օրագիր։ Ծերունին չշտապեց մետաղադրամ գցել պատյանի մեջ։ Նա պարզապես լսում էր, մինչև Աննան ավարտեց վերջին նոտան։

— Քո ջութակը հիասքանչ է խոսում, բալի՛կս,— ասաց ծերունին՝ ցածր ու հանգստացնող ձայնով։— Բայց դու նրան թույլ չես տալիս շնչել։ Դու նվագում ես վախով, որ եթե կանգ առնես, քո սպասումը կոտրվելու է։

Աննան զարմացած նայեց ծերունուն։ Որտեղի՞ց նա գիտեր իր ներքին ցավի մասին։

— Ո՞վ եք դուք,— հարցրեց աղջիկը՝ սեղմելով ջութակը կրծքին։

— Ես պարզապես մի անցորդ եմ, ով երկար ճանապարհ է անցել,— ժպտաց ծերունին։— Անունս Ալեքսան է։ Ես տարիներ շարունակ հավաքել եմ մարդկանց սրտի պատմությունները։ Եվ գիտե՞ս ինչ եմ հասկացել։ Ամենադժվար սպասումի մեջ անգամ պետք է տեղ թողնել լույսի ու ժպիտի համար։ Եթե հոգիդ միայն տխրությամբ լցնես, նա, ում սպասում ես, կվերադառնա ու կտեսնի դատարկված մի սիրտ։

Ծերունին բացեց իր հին օրագիրը և այնտեղից հանեց մի փոքրիկ, գեղեցիկ գրված տողերով թերթիկ։

— Սա քեզ,— ասաց Ալեքսանը։— Սրանք խոսքեր են, որոնք ինձ օգնել են ապրել ամենամութ գիշերներին։ Երբ զգաս, որ ուժերդ սպառվում են, կարդա սա, ժպտա աշխարհին, և քո ջութակն ավելի բարձր կհնչի, իսկ քամին քո մեղեդին կհասցնի հենց նրան, ում սպասում ես։

Աննան վերցրեց թերթիկը։ Այդ պահին նրան թվաց, թե ուսերից մի ծանր բեռ ընկավ։ Նա նայեց թղթին, որի վրա գրված էին մոտիվացնող, կյանքով ու հույսով լեցուն խոսքեր, և երկար ժամանակ անց առաջին անգամ նրա դեմքին անկեղծ, լուսավոր ժպիտ հայտնվեց։ Երբ նա բարձրացրեց գլուխը, որպեսզի շնորհակալություն հայտնի, ծերունին արդեն անհետացել էր աշնանային մշուշի մեջ։

Գլուխ 3. Կյանքի նոր հենարանները

Անցան շաբաթներ։ Քաղաքի ցուրտ ձմեռն իր հետ բերեց նոր մարտահրավերներ, բայց Աննայի սրտում Ալեքսանի թողած հույսի կայծը դեռ վառ էր։ Ավելին՝ այդ օրերին նրա կողքին հայտնվեցին երկու նոր մարդիկ, ովքեր դարձան նրա կյանքի այս դժվարին փուլի կարևոր հենարանը։

Առաջինը Լևոնն էր՝ Աննայի մանկության ընկերը, ով վերջերս էր վերադարձել զինվորական ծառայությունից։ Նա կրում էր սահմանի ծանրությունը հայացքում, բայց Աննայի հանդեպ ուներ անսահման հոգատարություն։ Լևոնը լավագույնս հասկանում էր այն կարոտն ու անհանգստությունը, որ Աննան զգում էր իր սիրելի զինվորի հանդեպ, քանի որ ինքն էլ նոր էր անցել այդ ամենի միջով։ Ամեն երեկո, երբ Աննան ավարտում էր նվագելը, Լևոնը գալիս էր նրա հետևից, տաք թեյ առաջարկում և լուռ քայլում նրա կողքով՝ թույլ չտալով, որ աղջիկն իրեն միայնակ զգա մեծ քաղաքում։

— Նա կվերադառնա, Աննա՛,— հաճախ ասում էր Լևոնը՝ նայելով հեռուն։— Սահմանին գտնվող յուրաքանչյուր զինվոր գիտի, որ իրեն տանը սպասում են։ Քո երաժշտությունն ու սերն այնտեղ նրանց տաքացնում են։

Երկրորդ կերպարը փոքրիկ, աշխույժ ու միշտ ժպտացող Մանեն էր՝ ութամյա մի աղջնակ, ով ապրում էր հարևանությամբ։ Մանեն ամեն օր դպրոցից տուն վերադառնալիս կանգնում էր Աննայի դիմաց, մեծ ու հետաքրքրասեր աչքերով նայում ջութակին և երբեմն սկսում պարել մեղեդու տակ։ Մանեի մաքուր ու անմեղ ներկայությունը քաղաքի գորշության մեջ լույսի կաթիլ էր։ Մի օր Մանեն մոտեցավ Աննային և նրան մեկնեց իր ձեռքով նկարված մի նկար, որտեղ պատկերված էր Աննան՝ ջութակը ձեռքին, իսկ նրա կողքին՝ մի բարձրահասակ զինվոր։

— Սա քեզ համար է, որ էլ չտխրես,— ասաց փոքրիկը։— Մայրիկս ասում է, որ երբ բարի մարդիկ շատ են աղոթում ու ժպտում, հրաշքներն ավելի արագ են կատարվում։

Այդ պահին Աննան հասկացավ ծերունի Ալեքսանի խոսքերի իսկական իմաստը։ Նա մենակ չէր։ Նրա կողքին կար Լևոնը, ով իր ներկայությամբ վստահություն ու ուժ էր տալիս, և փոքրիկ Մանեն, ով հիշեցնում էր կյանքի պարզ ու անմեղ բերկրանքի մասին։

Գլուխ 4. Փոքրիկ աշակերտը

Ձմեռային ցուրտ օրերին հաջորդեց գարունը, իսկ հետո քաղաք եկավ ջերմ ու արևոտ ամառը։ Աննայի կյանքում շատ բան էր փոխվել։ Ամեն երեկո փոքրիկ Մանեն գալիս էր նրա տուն, և Աննան մեծ սիրով ու համբերատարությամբ աղջնակին սովորեցնում էր ջութակ նվագել։

Մանեի փոքրիկ մատները դեռ դժվարությամբ էին սեղմում լարերը, բայց նրա աչքերում վառվող կայծն ու ոգևորությունը հիշեցնում էին Աննային հենց իրեն՝ տարիներ առաջ։ Լևոնը հաճախ էր միանում նրանց, բերում էր թարմ մրգեր, նստում պատշգամբում ու ժպտալով լսում նրանց առաջին, դեռ մի փոքր անվստահ նոտաները։ Աննան այլևս չէր նվագում վախով. նա իր գիտելիքն ու հույսը փոխանցում էր հաջորդ սերնդին։

Գլուխ 5. Տունդարձի հրաշքը

Մի անձրևոտ, բայց տաք երեկո, երբ Մանեն փորձում էր նվագել իր առաջին ամբողջական մեղեդին, իսկ Աննան ուղղում էր նրա ձեռքը, հանկարծ դռան զանգը հնչեց։

Աննան սովորականի պես մոտեցավ և բացեց դուռը։ Շեմքին կանգնած էր նա։ Կանաչ համազգեստով, ուսին ծանր ուսապարկ, մի փոքր նիհարած, բայց նույն հարազատ ու սիրող աչքերով։ Նրա զինվորը վերադարձել էր։

Աննայի ձեռքից ջութակի աղեղը ցած ընկավ։ Մի քանի վայրկյան աշխարհը կարծես կանգ առավ։ Ոչ մի բառ չասվեց. բոլոր խոսքերը հալվեցին այն գրկախառնության մեջ, որին նրանք սպասել էին ամիսներ շարունակ։ Աննան սեղմվել էր նրա կրծքին, ու երկար ժամանակ անց նրա աչքերից արցունքներ հոսեցին, բայց դրանք այլևս տխրության արցունքներ չէին, այլ՝ անսահման երջանկության։

Մանեն ու Լևոնը դուրս եկան միջանցք։ Լևոնը ամուր սեղմեց իր զինվոր ընկերոջ ձեռքը և գրկեց նրան՝ որպես մեկը, ով գիտեր տունդարձի իսկական արժեքը։ Իսկ փոքրիկ Մանեն, տեսնելով իր նկարած պատկերի իրականացումը, ուրախությունից ծափ տվեց ու բացականչեց.
— Ես գիտեի՛, ես գիտեի՛, որ հրաշքը լինելու է։

Գլուխ 6. Լույսի հաղթանակը

Որոշ ժամանակ անց, երբ առաջին հույզերը հանդարտվեցին, Աննան վերցրեց իր ջութակը։ Նա կանգնեց պատշգամբում՝ իր սիրելիի, Լևոնի ու Մանեի կողքին։ Աղջիկը հանեց պայուսակից ծերունի Ալեքսանի տված հին թերթիկը, որն իրեն ուժ էր տվել ամենադժվար պահերին, և դրեց սեղանին։

Աննան և Մանեն միասին բարձրացրին ջութակները։ Այդ երեկո քաղաքի վրայով հնչեց մի անդորր, հզոր ու հաղթական երաժշտություն։ Դա սպասումի ավարտի, սիրո հաղթանակի և խաղաղության մեղեդին էր, որը տարածվեց փողոցներով՝ տանելով հույսի լույսը բոլոր նրանց համար, ովքեր դեռ սպասում են իրենց հրաշքին։