Մաս 11։Հարգանքը պետք է վաստակել

— Գտե՛ք և բերե՛ք նրան իմ առաջ, — հեռվում՝ թագավորական պալատի պատերի ներսում, որոտաց Շոտլանդիայի թագավորի խստաշունչ ձայնը։
Օրերն անցնում էին, և եղանակները գնալով ավելի ու ավելի էին տաքանում։ Գարնանային ջերմ արևը ոսկեզօծել էր ծառերի սաղարթները։
​Մեծ մրցույթից հետո Էմման իր ամբողջ ժամանակը հատկացնում էր մարզումներին։ Քանի որ նա արդեն բավականին գումար ուներ շահած, վերջնականապես դուրս էր եկել պանդոկի աշխատանքից։ Այլևս կարիք չկար ծանր սկուտեղներ կրելու կամ հարբած հաճախորդներին սպասարկելու. հիմա նա միայն ռազմիկ էր։
​Ամեն օր նա Կայծակի հետ գնում էր անտառի ամենաթաքուն բացատները։ Մարզումները դարձել էին նրա կյանքի անբաժան մասը։ Հենրին գնալով ավելի ու ավելի քիչ էր անձամբ մարզում Էմմային, քանի որ աղջիկն արդեն տիրապետում էր հիմնական տեխնիկային և սկսել էր մարզվել լիովին ինքնուրույն։ Ծեր ասպետն այժմ միայն հետևում էր նրան կողքից և տալիս կարևորագույն խորհուրդներ ռազմավարության վերաբերյալ՝ սովորեցնելով, թե ինչպես պետք է կարդալ հակառակորդի հաջորդ քայլը։
​Այդ երկար ու հոգնեցնող մարզումներից հետո, երբ Կայծակը հանգստանում էր ծառերի շվաքում, Էմման չէր նստում պարապ։ Նա քայլում էր խոտերի միջով և հավաքում տարբեր օգտակար խոտաբույսեր՝ ուտելիքի մեջ օգտագործելու, ինչպես նաև վերքերը բուժող հատուկ դեղորայք ու քսուքներ պատրաստելու համար։
Երեկոյան, խարույկի շուրջ նստած, Հենրին պատմում էր նրան տարբեր պատմություններ իրական ասպետների մասին։ Նա մանրամասն նկարագրում էր, թե ում հետ ինչ է կատարվել տարբեր արյունալի կռիվների ժամանակ, ինչպիսի սխալներ են թույլ տվել հայտնի հրամանատարները և ինչպես են դավաճանվել ամենաազնիվ հոգիները։ Հենրին ուզում էր, որ Էմման այդ պատմություններից սովորի ու հասկանա, թե ինչ է իրենից ներկայացնում տղամարդկանց իրական աշխարհը։ Նա պատմում էր ասպետական դաժանության, փառքի, պատվի և այն ծանր գնի մասին, որը վճարում են իշխանության հասնելու համար։
​— Փառքը, աղջի՛կս, գեղեցիկ հեքիաթ է միայն նրանց համար, ովքեր պատերազմ չեն տեսել, — ասում էր Հենրին՝ նայելով կրակին։ — Իսկական ասպետությունը ցեխ է, արյուն և ծանր որոշումներ։ Դու պիտի պատրաստ լինես դրանց։
​Իսկ իր ազատ ժամանակ Հենրին սիրում էր անցկացնել հարևանությամբ գտնվող փոքրիկ դարբնոցում։ Նրան անսահման դուր էր գալիս զինահագուստ և զենք պատրաստելու գործընթացը։ Տարիներ առաջ, երբ նա ծանր տրավմա էր ստացել և այլևս չէր կարողացել կռվել, հենց այդ արհեստի շնորհիվ էր վաստակել իր հացի փողը՝ նորոգելով ու կռելով քաղաքի զինվորների զենքերը։ Բայց հիմա, երբ նրա երեխաներն արդեն մեծացել էին, նրանք իրենց վրա էին վերցրել հորը պահելու հոգսը։ Հենրին այլևս ստիպված չէր աշխատել ապրուստի համար. դարբնոցում նա աշխատում էր միայն իր հոգու հանգստության և Էմմայի զրահներն ու սուրը կատարյալ վիճակում պահելու համար։
Մի օր, երբ դրսում արդեն մթնում էր, Էմման ու Հենրին նստած էին պանդոկի ամենախորքային ու մութ անկյունում։ Նրանք լուռ վայելում էին իրենց ընթրիքը, երբ կողքի սեղանի շուրջ նստած մի խումբ երիտասարդների բարձր ու ոգևորված խոսակցությունը կտրեց սենյակի լռությունը։
​— Հա՛, հիմա ոչ մեկ չգիտի, թե ուր է այդ ասպետը, — գավաթը սեղանին խփելով՝ ասաց երիտասարդներից մեկը։
— Լսել եմ, որ թագավորական մի մեծ ջոկատ է նրան ման գալիս, — ավելացրեց երկրորդը՝ զարմացած հայացքով։ — Զարմանալի է, որ դեռ չեն գտնում նրան այս փոքր քաղաքում։ Ո՞նց կարող է այդպիսի մարդն ուղղակի օդում ցնդել։
— Տեսնես իրականում ով է նա, — մտահոգ շարունակեց երրորդը։ — Իրո՞ք Ֆրանսիայից է եկել, թե՞ ստել է, որ մարդկանց մոտ մեծ տպավորություն թողնի ու իր անունը բարձրացնի։
Էմման ու Հենրին արագ նայեցին իրար։ Նրանք վայրկյանական հասկացան, թե ում մասին է գնում խոսքը։ Թագավորի մարդիկ արդեն քաղաքում էին և փնտրում էին հենց իրեն՝ Լուի Բեռնարին։
​Հենրին հանգիստ, առանց ավելորդ լարվածության, դանդաղ վեր կացավ տեղից, ուղղեց թիկնոցն ու հաստատուն քայլերով մոտեցավ երիտասարդների սեղանին։ Նրա դեմքին հայտնվեց բարյացակամ մի ժպիտ։
​— Բարև, երիտասարդներ, — ձեռքը սեղանին դնելով՝ ասաց ծեր ասպետը։ — Տեսնում եմ՝ քեֆներդ լավ է։
Նա շրջվեց դեպի պանդոկապանն ու բարձր ձայն տվեց.
— Իմ հաշվին այս սեղանին էլի՛ գարեջուր բերեք։ Հյուրասիրվե՛ք, տղաներ։
​Երիտասարդները, տեսնելով առատաձեռն ծերունուն, անմիջապես ուրախացան ու տեղ բացեցին նրա համար։
— Շնորհակալ ենք, հայրի՛կ, — գոհունակությամբ ասացին նրանք՝ վերցնելով թարմ, փրփրուն գարեջրի գավաթները։
​Հենրին նստեց նրանց կողքին, մի կում արեց իր գավաթից ու անփույթ ձևացնելով՝ հարցրեց.
— Ականջիս ծայրով լսեցի ձեր խոսակցությունը... այդ ի՞նչ է եղել որ, ո՞ւմ են փնտրում քաղաքում։
​Երիտասարդներից ամենաաշխույժն առաջ թեքվեց ու ցածր ձայնով սկսեց պատմել.
— Դե, մի ասպետ կա, ֆրանսիացի, վերջերս է հայտնվել մեր քաղաքում։ Ում դեմ դուրս է գալիս՝ բոլորին հաղթում է։ Արդեն քաղաքում շատերը գիտեն նրա գոյության մասին, բայց դեմքն այդպես էլ ոչ մեկին ցույց չի տալիս։ Սաղավարտը երբեք չի հանում, խորհրդավորի դեր է խաղում։ Դե, էդ պատմությունը հասել է մինչև թագավորի ականջը։ Հիմա իր անձնական մարդկանց է ուղարկել մեր քաղաք, որ ամեն գնով գտնեն այդ ֆրանսիացուն ու տանեն պալատ՝ թագավորի մոտ։
​Հենրին հոնքերը զարմացած բարձրացրեց, կարծես առաջին անգամ էր լսում այդ մասին, և հարցրեց.
— Բայց ինչպե՞ս է այդ լուրը հասել թագավորին, տարօրինակ է։ Այսպիսի փոքր գավառական կռիվները մի՞թե հետաքրքիր են միապետին։
​— Հա՛, ասում են՝ այն հարուստի՝ Լորդ Մաքենզիի տանը թագավորական պալատից մի շատ ազդեցիկ մարդ է եղել այդ օրերին, — բացատրեց երիտասարդը։ — Պատահական, զուտ պետական գործից հետո մեր քաղաք էր մտել՝ հանգստանալու համար։ Էդ հարուստ լորդն էլ, հենց իմացել է, կանչել է իր ամրոց, մեծ պատվով հյուրընկալել։ Դրա համար էլ հենց այդ օրերին մրցույթ հայտարարվեց. լորդն ուղղակի ուզում էր զվարճացնել իր բարձրաստիճան հյուրին։ Դե, էդ մարդն էլ իր աչքով տեսել է ֆրանսիացու խենթ ու անողոք հաղթանակը, վերադարձել է պալատ ու ամեն ինչ պատմել թագավորին։
​Հենրին մտահոգ գլխով արեց, շնորհակալություն հայտնեց տղաներին զրույցի համար, վերցրեց իր գավաթն ու դանդաղ վերադարձավ Էմմայի սեղանի մոտ։

Լսելով երիտասարդների պատմությունը՝ Էմման ու Հենրին երկար չմտածեցին։ Թաքնվելն այլևս անիմաստ էր, ուստի նրանք որոշեցին ինքնուրույն առաջ գալ և խոսել թագավորի օգնականների հետ՝ իմանալու համար, թե ի վերջո ինչ են ուզում իրենցից։
​Հաջորդ առավոտյան, արևածագին, Էմման գնաց անտառի իր գաղտնի վայրը։ Նա զգուշությամբ հագավ ծանր, երկաթե զրահը, սեղմեց գոտին և ամրացրեց սուրը։Այնուհետև նա հեծնեց Կայծակին և Հենրիի հետ միասին ուղղվեց դեպի քաղաքի կենտրոնական հրապարակ։
​Երբ խորհրդավոր ֆրանսիացի ասպետը հայտնվեց հրապարակում, մարդիկ իսկույն ճանաչեցին նրան։ Բազմությունը սկսեց շարժվել, բոլորը մոտենում էին, հարգանքով բարևում և փորձում խոսեցնել նրան։ Ոմանք, ի նշան երախտագիտության, նրան թարմ մրգեր հյուրասիրեցին։ Էմման սաղավարտի տակից ժպտում էր և գլխի թեթև շարժումով շնորհակալություն հայտնում քաղաքացիներին։
​Որոշ ժամանակ անց հրապարակում հայտնվեցին թագավորական բանակի օգնականները։Տեսնելով զրահապատ ասպետին՝ նրանք անմիջապես մոտեցան։
​— Դո՞ւ ես Լուի Բեռնարը, — հաստատուն ու պաշտոնական ձայնով հարցրեց գլխավորը,նրանք չորսն էին։
​— Այո՛, ես եմ, — սաղավարտի տակից հնչեց Էմմայի ձևափոխված, լուրջ ձայնը։
​— Շոտլանդիայի թագավոր Կառլի հրամանով՝ դու պետք է անհապաղ տեղափոխվես թագավորական պալատ։
Դա միապետի անձնական հրամանն է։ Մնացած բոլոր մանրամասները կիմանաս միայն այնտեղ լինելուց հետո։
​Էմման մի պահ նայեց Հենրիին, ապա շրջվեց դեպի զինվորականը.
— Բարի՛, ես հնազանդվում եմ թագավորի կամքին։ Մենք հիմա կգնանք, կհավաքենք մեր իրերը և կմիանանք ձեզ։
​— Սպասի՛ր, — ընդհատեց օգնականը՝ ձեռքը բարձրացնելով։ — Հրամանը վերաբերում է միայն քեզ։ Միայն Լուի Բեռնարը պետք է գնա պալատ։
​Հենրին լսելով սա՝ քայլ արեց առաջ և կտրուկ հակադարձեց.
— Դա չի՛ լինի։ Ես նրա հայրն եմ և իմ որդուն միայնակ ոչ մի տեղ չեմ թողնի։ Նա առանց ինձ ոչ մի քայլ չի անի։
​— Իմ հայրը ճիշտ է ասում, — ավելացրեց Էմման՝ ամրացնելով ձայնը։ — Ես մենակ չեմ գնալու։ Եթե ուզում եք, որ գամ, նա ինձ հետ պետք է լինի։
​Թագավորի օգնականը մռայլվեց, և նրանց միջև մի փոքր լարված բանավեճ սկսվեց։ Զինվորականները պնդում էին իրենցը, բայց տեսնելով ֆրանսիացի ասպետի անդրդվելի կեցվածքը, ի վերջո, համաձայնվեցին։
​— Լա՛վ, թող քո հայրն էլ գա, — դժկամությամբ ասաց օգնականը։ — Բայց ժամանակ չունենք կորցնելու։
​Էմման, որպեսզի թագավորի մարդիկ չիմանային, թե իրենք այդքան ժամանակ որտեղ էին թաքնվում, արագ կողմնորոշվեց ու ասաց.
— Հայրի՛կ, դու մնա այստեղ՝ հարգարժան հյուրերի կողքին, իսկ ես արագ կգնամ, կվերցնեմ մեր իրերը և կվերադառնամ։
​Այդպես էլ արեցին։ Էմման ձիով արագ սլացավ դեպի անտառի իրենց թաքստոցը, հավաքեց ողջ հանդերձանքն ու ոսկին։ Ճանապարհին նա շուկայից ևս մեկ ձի գնեց Հենրիի համար, որպեսզի ծեր ասպետը պատվով ներկայանա պալատ։
​Շուտով Էմման վերադարձավ հրապարակ՝ իրերով և նոր ձիով։ Հենրին հպարտությամբ նստեց թամբին, և նրանք թագավորական ջոկատի ուղեկցությամբ ճանապարհ ընկան դեպի մեծ պալատ։

Էմման Կայծակով առաջ էր շարժվում՝ հուսահատորեն փորձելով գտնել որևէ ապաստան կամ ելք։ Նա հստակ գիտակցում էր, որ երկար չի կարող մնալ այս թաց հագուստով. եթե հիվանդանար, իրենց ողջ ծրագիրն ու ճանապարհորդությունը պարզապես կկորչեին։
​Երկար ձիով քայլելուց հետո, կարծես ի պատասխան նրա աղոթքների, կատաղի անձրևը կամաց-կամաց հանդարտվեց։ Արևն արդեն մայր էր մտնում՝ հորիզոնը ներկելով վերջալույսի թույլ գույներով, և շուրջբոլորն ամեն ինչ խաղաղվում էր։ Շուտով երկնքում հայտնվեց լուսինը։ Լուսնի աղոտ լույսի տակ, զգույշ քայլելով, Էմման առաջ շարժվեց և հանկարծ ծառերի արանքից նկատեց մի փոքրիկ գյուղ։
​Նա կանգնեցրեց ձին, Կայծակին ապահով մի տեղ կապեց և իր հետ վերցրեց ճամփորդական պայուսակը։ Նրա մարմինը սառել էր, իսկ թաց շորերը կպել էին մաշկին։ Այլևս դիմանալու ուժ չկար։Պայուսակի իրերը դատարկեց գետնին հետո սկսեց հանել երկաթե զրահի բոլոր ծանր մասերը հետո թաց հագուստը։Այժմ, մնալով միայն ներքնաշորերով, դատարկ պայուսակը ձեռքին, նա ոտքով, լիովին թաքուն ու անաղմուկ ուղղվեց դեպի գյուղը։
​Էմման քայլում էր իսկական լրտեսի պես՝ զգույշ, շունչը պահած, պատսպարվելով ստվերներում։ Նա մոտենում էր տներին և զգուշությամբ ներս նայում պատուհաններից՝ փորձելով հասկանալ, թե ինչ կա ներսում և ինչպիսի մարդիկ են ապրում այստեղ։ Սակայն ոչինչ հստակ չէր երևում. կա՛մ պատուհաններն էին չափազանց կեղտոտ ու մրոտված, կա՛մ ներսի կրակի ու ճրագի լույսն էր չափից ավելի թույլ։
​Երբ նա արդեն երրորդ տունն էր ուսումնասիրում, նկատեց, որ ներսում լույս է վառվում, բայց կատարյալ լռություն է։ Տունը դատարկ էր թվում։ Էմման անաղմուկ շրջանցեց կառույցը, գտավ ետնամուտքի փոքր դուռը, դանդաղ, որպեսզի չճռռա, բացեց այն ու սահեց ներս։ Տանը իրոք մարդ չկար։ Նա արագ քայլերով մոտեցավ հին փայտե պահարանին, բացեց այն և այնտեղից վերցրեց մի քանի կտոր տաք, չոր հագուստ։ Որպեսզի գող չլինի, նա իր պայուսակից հանեց մի քանի ոսկե կտոր և զգուշությամբ դրեց պահարանի դատարկված դարակում։ Նույն գաղտնի ճանապարհով նա դուրս եկավ տնից։
​Մոտակա ախոռի մոտ պատսպարվելով՝ նա արագ զգեստափոխվեց։ Մարմինը սաստիկ սառել էր, և նա ամբողջ կազմվածքով դողում էր, բայց չոր հագուստն անմիջապես մի փոքր ջերմություն պարգևեց նրան։ Այդ պահին ախոռի անկյունում նա տեսավ չոր փայտերի մի մեծ կույտ։ Էմման ժամանակ չկորցրեց. նա սկսեց արագորեն փայտերը լցնել իր դատարկ պայուսակի մեջ, մինչև այն ամբողջովին ծանրացավ։
​Նա պատրաստվում էր դանդաղ հեռանալ տարածքից, երբ հանկարծ ոչ հեռու լսվեցին քայլերի ձայներ։ Ճանապարհին նա քիչ էր մնում բռնվեր։ Մի քանի տղամարդ, բարձր խոսելով, քայլում էին դեպի իր կողմը։ Էմման վայրկյանական կպավ տներից մեկի քարե պատի հետևին ու պահեց շունչը։ Մութ էր, և նա չկարողացավ տեսնել նրանց դեմքերը, բայց ականջ դնելով՝ հասկացավ, որ այդ մարդիկ խոսում են իրեն լիովին անհասկանալի, կոշտ լեզվով։​Սպասելով, մինչև տղամարդկանց քայլերն ու ձայները հեռացան, և շուրջբոլորը նորից կատարյալ լռություն տիրեց, Էմման արագ վազեց դեպի Կայծակը։ Նա ծանր պայուսակը գցեց ձիու վրա։ Տնից վերցրած չոր կտորներից մեկով նա սկսեց ամբողջ ուժով հարթել ու մաքրել իր ասպետական երկաթե զրահի ներսի մասը, որը լրիվ ջրի մեջ էր։ Երբ երկաթը ներսից չորացավ, նա նորից հագավ զրահը։

​Երբ ջոկատը մոտեցավ, պահակախմբի ղեկավարը, տեսնելով վնասված ջոկատի գլխավորին և հյուծված ասպետներին, անմիջապես հրամայեց բացել դարպասները։
​— Իջեցրե՛ք կամուրջը։
​Ծանր երկաթյա դարպասները ճռռոցով բացվեցին, և ջոկատը ներս մտավ պալատի ներքին ընդարձակ բակը։ Այստեղ եռուզեռ էր. դարբինները կռում էին երկաթը, ախոռապանները վազվզում էին, իսկ զրահապատ պահակները խիստ հայացքով հետևում էին ամեն մի շարժման։
​Էմման, ձիու սանձը պինդ սեղմած, շուրջն էր նայում։ Ծանր քարե կամարները, ջահերի թույլ լույսն ու պատերից կախված հին գորգերը (տապեստրի) ստեղծում էին խորհրդավոր ու ճնշող մթնոլորտ։ Նա օգնեց Հենրիին ցած իջնել ձիուց, իսկ պալատական ծառաներն արդեն վազում էին նրանց ընդառաջ՝ վիրավորներին օգնելու և նրանց թագավորի մոտ ուղեկցելու համար։

Պալատական ծառաներն ու բժիշկներն անմիջապես շրջապատեցին ջոկատին։ Հենրիին և մյուս վիրավոր զինվորներին զգուշությամբ օգնեցին իջնել ձիերից և տեղափոխեցին պալատի հիվանդասենյակներ, որտեղ նրանց սկսեցին ցուցաբերել առաջին բժշկական օգնությունը՝ մաքրելով ու կապելով վերքերը։
​Իսկ Էմմային, ում բոլորը ճանաչում էին որպես երիտասարդ ասպետ Լուի, պահակները հարգանքով, բայց հաստատակամորեն ուղեկցեցին դեպի թագավորական մեծ դահլիճ։
​Ծանր կաղնե դարպասները բացվեցին։ Դահլիճի խորքում՝ բարձր գահին, նստած էր թագավորը։ Նրա հայացքը խիստ էր, բայց աչքերում երևում էր անհանգստությունն իր ջոկատի համար։ Էմման մոտեցավ, ծնկի իջավ և գլուխը խոնարհեց։
​— Ողջո՛ւյն, արքա՛, — ցածրացնելով ձայնը՝ ասաց Էմման։
​— Այս գիշեր դու իսկական քաջություն ես ցույց տվել։ Ես ուզում եմ տեսնել այն հերոսի դեմքը, ով փրկեց իմ զինվորներին։ Հանի՛ր սաղավարտդ։
​— Ներեցե՛ք ինձ, վեհափա՛ռ տեր, բայց ես չեմ կարող հանել սաղավարտս, — հաստատակամ, բայց հարգալից պատասխանեց նա։
​Թագավորի հոնքերը կիտվեցին։ Դահլիճում լռություն տիրեց։ Որպեսզի թագավորը չբարկանա և թույլ տա սաղավարտը գլխին պահել, Էմման պետք է շատ խելացի ու համոզիչ պատասխան տար։
_Վեհափա՛ռ արքա, նախքան ճանապարհ ընկնելը ես սուրբ ուխտ եմ արել Աստծո և իմ սրի առջև՝ իմ դեմքը ոչ մեկին ցույց չտալ և սաղավարտս չհանել այնքան ժամանակ, քանի դեռ մեր հակառակորդը լիովին չի պարտվել, և ձեր թագավորությանը վտանգ է սպառնում։ Ուխտը դրժելը կանիծի իմ սուրն ու կձախողի մեր հաջորդ առաքելությունը։ Թույլ տվեք հավատարիմ մնալ խոստումիս և իմ գործով ապացուցել հավատարմությունս, այլ ոչ թե դեմքով
Թագավորը մի պահ լուռ մնաց՝ ուշադիր զննելով սաղավարտի հետևում թաքնված երիտասարդին։ Դահլիճում տիրող լարված լռությունը կտրվեց արքայի խորը, գոհունակ ծիծաղով։
​— Լա՛վ է ասված, երիտասա՛րդ, — ասաց թագավորը՝ գլխով անելով։ — Ասպետն, ով հարգում է իր ուխտն ու Աստծուն, երբեք չի դավաճանի իր թագավորին։ Ես ընդունում եմ քո պայմանը։ Մնա՛ սաղավարտովդ, քանի դեռ թշնամին չի պարտվել։
​Այնուհետև թագավորի դեմքը նորից լուրջ արտահայտություն ստացավ, նա առաջ թեքվեց գահի վրա և անցավ ամենակարևոր թեմային.
— Բայց ես քեզ այստեղ եմ կանչել մեկ այլ, էլ ավելի պատասխանատու գործի համար։ Ես մի արդար ու խելացի որդի ունեմ՝ արքայազնը ։ Ես ուզում եմ, որ դո՛ւ դառնաս իմ որդու անձնական մարզիչը։ Դո՛ւ պետք է նրան սովորեցնես մարտարվեստի բոլոր գաղտնիքները, փոխանցես քո ողջ գիտելիքներն ու փորձը, որպեսզի նա դառնա հզոր առաջնորդ։

Այնտեղ նույնպես ոչ ոք չկար։ Նա դանդաղ քայլում էր քարե հատակի վրայով՝ հետաքրքրությամբ զննելով տարածքը, պատերից կախված զենքերն ու տոհմական դրոշները։ Հանկարծ նրա մեջքի հետևից հնչեցին թեթև ոտնաձայներ, և սրահում արձագանքեց մի երիտասարդ, բայց բավականին հպարտ ձայն.
​— Այդ դո՞ւ ես իմ նոր ուսուցիչը։ Նույնիսկ չբարեհաճեցիր անձամբ գալ ինձ մոտ և ներկայանալ։
​Էմման դանդաղ թեքեց գլուխը և տեսավ իր առջև կանգնած տղային։ Դա արքայազնն էր՝ 13 տարեկան մի պատանի, ում անունն էր
Ռոբերտ Բրյուս ։Ռոբերտի բաց շագանակագույն մազերը թափված էին ուսերին, իսկ կապույտ աչքերը հետաքրքրությամբ ու մի փոքր կասկածանքով զննում էին Էմմայի արծաթյա դիմակը։ Նա սպասում էր իր նոր ուսուցչի պատասխանին։Նա հագել էր մինչև ծնկները հասնող մուգ կապույտ բրդյա շապիկ, որի վրայից կրում էր հաստ, սև կաշվե բաճկոն՝ մեջքից սեղմված լայն գոտիով։Ուսին գցված էր շոտլանդական ավանդական ծանր թիկնոցը, որը մուգ կարմիր ու կանաչ վանդակավոր նախշերով էր։ Այն ամրացված էր ուսի մասում արծաթյա կլոր ճարմանդով։Ոտքերին հագել էր մոխրագույն նեղ տաբատ և մինչև սրունքները ձգվող կաշվե ամուր կոշիկներ։

​— Ողջո՛ւյն, արքայա՛զն Ռոբերտ։ Ներողություն եմ խնդրում, եթե իմ ուշացումը ձեզ անհարգալից է թվացել։ Բայց ես նոր եմ վերադարձել ծանր ճանապարհից, և ձեր վեհափառ հայրն ինձ հրամայեց նախ հանգստանալ ու սնվել, որպեսզի վաղը պատրաստ լինեմ մեր առաջին մարզմանը։
​Ռոբերտը թեթևակի կիտեց հոնքերը, նրա հայացքը սահեց Էմմայի արծաթյա դիմակի վրայով։ Պատանու աչքերում թշնամանք չկար, բայց կար մեծ հետաքրքրություն ու մարտահրավեր։
​— Հայրս ասաց, որ դու անտառում փրկել ես իր մարդկանց ու քեզ իսկական ռազմիկի պես ես պահել, — ասաց Ռոբերտը՝ քայլ անելով առաջ։ — Բայց ես երբեք չեմ տեսել մի ասպետի, որը նույնիսկ պալատում չի հանում իր դիմակը։ Ինչպե՞ս պիտի ես սովորեմ մեկից, ում դեմքը չեմ տեսնում։ Ինչպե՞ս վստահեմ քեզ։
​Էմման հասկացավ, որ սա իր առաջին ու կարևորագույն փորձությունն է։ Նա քայլեց ընդառաջ, կանգնեց պատանու դիմաց և թեթևակի խոնարհեց գլուխը՝ ի նշան հարգանքի.
​— Արքայա՛զն, պատերազմի դաշտում կամ աղետի պահին ձեզ կփրկի ոչ թե իմ դեմքը, այլ իմ սուրն ու այն հմտությունները, որոնք ես ձեզ կփոխանցեմ։ Վստահությունը ձեռք է բերվում գործով, այլ ոչ թե արտաքինով։ Ես այստեղ եմ ձեր հոր հրամանով, բայց խոստանում եմ, որ վաղվանից դուք ինքներդ կցանկանաք սովորել ինձնից։
​Ռոբերտը մի քանի վայրկյան լուռ նայեց Էմմայի դիմակի հետևում փայլող վճռական աչքերին։ Ապա նրա շուրթերին հայտնվեց թեթև, հպարտ մի ժպիտ։
​— Դե ինչ, ասպե՛տ Լուի, տեսնենք, թե ինչպես կխոսես վաղը՝ մարզադաշտում, — ասաց արքայազնը, շրջվեց և հաստատուն քայլերով հեռացավ սրահից։

Հաջորդ առավոտյան արևի առաջին ճառագայթները հազիվ էին հպվել պալատի գորշ քարե պատերին, երբ Էմման արդեն արթուն էր։ Նա արագ հագնվեց, դեմքին ամրացրեց արծաթյա դիմակը և ուղղվեց դեպի այն շքեղ սենյակը, որտեղ տեղավորել էին Վարպետ Հենրիին։
​Ներս մտնելով՝ Էմման մի պահ կանգ առավ ու թեթև քմծիծաղ տվեց ։ Ծեր ուսուցիչը պատսպարված էր փափուկ, մետաքսե անկողնում, իսկ նրա շուրջը վազվզում էին մի քանի պալատական ծառաներ ու բժիշկներ։ Մեկը տաք արգանակ էր մատուցում, մյուսը՝ վերքերի համար նոր քսուքներ պատրաստում, երրորդն էլ ուղղում էր բարձերը։ Հենրին իրեն բավականին լավ էր զգում, և այս շքեղությունն ու խնամքը նրան ակնհայտորեն դուր էին գալիս, չնայած նա փորձում էր լուրջ դեմք ընդունել։

Վերջապես, երբ Ռոբերտը բավականաչափ մոտենում է, Էմման հանգիստ շրջվում է, սեղանից վերցնում է սուր և մեկնում նրան։Արքայազնը լուռ, առանց խոսքի վերցնում է զենքը։ Այնուհետև Էմման հետ քայլ է անում, կանգնում է տարածքի հենց կենտրոնում, ընդունում է մեկնարկային պատրաստ դիրք և սուրը պարզում առաջ։ Նրա ողջ կեցվածքը հուշում է, որ նա պատրաստ է անմիջապես անցնելու կռվին։
​Ռոբերտը քթի տակ «հըմ» է անում, թեթևակի ժպտում և ինքնավստահ քայլերով մոտենում։
​Այդ պահին լարված լռությունն անհետանում է։ Օդը ճեղքվում է սրերի առաջին կտրուկ ու հզոր հարվածների ձայնից։ Սկսվում է երկուսի միջև թեժ ու իրական պայքարը։ Էմման ներքուստ զարմացած է. արքայազնը բավականին լավ, ճկուն ու վստահ է շարժվում։Նա չէր սպասում, որ տղան այդքան շատ ունակություններ կունենա։ Բայց, որպես փորձառու ռազմիկ, Էմման ակնհայտ տեսնում է Ռոբերտի բոլոր սխալներն ու բացթողումները։ Եթե նա լուրջ կռվեր, հենց առաջին վայրկյանից պատանուն գետնին կտապալեր։ Սակայն նրա նպատակը սպանելը չէ. նա պարզապես ստուգում է տղայի ուժերն ու բնավորությունը։
Տեսնելով Էմմայի թեթև, հանգիստ ժպիտը՝ Ռոբերտը կատաղում է։ Նա հասկանում է, որ ուսուցիչը լուրջ չի ընդունում իրեն և ուղղակի խաղում է իր հետ։ Այդ միտքը վիրավորում է նրա հպարտությունը, և նա սկսում է ավելի կատաղի ու ագրեսիվ հարձակվել։ Որոշ ժամանակ անց, Էմման, ով մինչ այդ միայն պաշտպանվում էր, անում է իր առաջին կտրուկ հակահարվածը։ Մեկ դիպուկ ու հաշվարկված շարժումով նա հարվածում է Ռոբերտի զենքին. արքայազնի սուրը ձեռքից թռչում է օդ ու բավականին հեռու ընկնում գետնին։
​Ռոբերտը կատարյալ շոկի մեջ է։ Նրա աչքերը զարմանքից լայնանում են, բայց նա ամեն գնով փորձում է ցույց չտալ իր խուճապը։ Նա ուղղում է մեջքը, արհամարհանքով փնչում ու ասում է.
— Հըմ... ես գիտեի, որ այդպես է լինելու։ Հատուկ արեցի, որ քեզ ստուգեմ։
​Էմման ոչինչ չի պատասխանում նրա այս մանկական արդարացմանը։ Նա սառնասրտորեն իր ձեռքի երկար սուրը նետում է արքայազնի ոտքերի մոտ։ Փոխարենը՝ իր պատյանից հանում է մի փոքր, բարակ ու սուր ծայրով դաշույն՝ ստիլետ։ Այս զենքը հատուկ նախատեսված է զրահի անկյուններից ու արանքներից թշնամուն արագ վնասելու համար։ Նա նորից ընդունում է մեկնարկային դիրքը՝ պատրաստ պահելով այդ բարակ դանակը։
​Ռոբերտը գետնից վերցնում է իր սուրը, պինդ սեղմում ափի մեջ ու հեգնանքով ավելացնում է.
— Եթե պատահաբար սպանեմ՝ չնեղանա՛ս։
​Եվ պատանին նորից նետվում է հարձակման։ Բայց այս անգամ ամեն ինչ էլ ավելի բարդ է նրա համար։ Ոչ մի ձևով նա չի կարողանում նույնիսկ թեթև քերծվածք տալ Էմմային։ Աղջիկը թեթև, հաշվարկված շարժումներով միայն հետ է մղում հարվածները՝ բառացիորեն խաղալով արքայազնի հոգեբանության ու նյարդերի հետ։
​Արդյունքում, մի քանի րոպե անց Ռոբերտը լիովին ուժասպառ է լինում։ Նրա շնչառությունը կտրվում է, մկանները թուլացել են, իսկ Էմման նույնիսկ չի էլ քրտնել։ Երբ պատանին հոգնածությունից ու անզորությունից այլևս չի կարողանում ոտքի վրա կանգնել ու ծնկի է ընկնում գետնին, Էմման դանդաղ մոտենում է նրան։ Նայելով արքայազնին վերևից՝ նա սառը ու հաստատուն ձայնով ասում է.